رژیم کتوژنیک چیست و چه فواید و مضراتی دارد؟

رژیم کتوژنیک چگونه عمل می‌کند؟

فرضیه رژیم کتوژنیک این است که اگر بدن از گلوکز محروم شود، شروع به استفاده از چربی به‌عنوان منبع انرژی می‌کند. در این فرآیند، کبد موادی به نام «اجسام کتون» تولید می‌کند که به‌عنوان سوخت جایگزین مورد استفاده قرار می‌گیرند. این وضعیت را «کتوز» می‌نامند.

فواید رژیم کتوژنیک

• کاهش وزن: کمک به سوزاندن سریع‌تر چربی‌ها و کاهش وزن در مدت کوتاه.
• مقاومت در برابر سرطان: کاهش سطح انسولین می‌تواند سرعت رشد سلول‌های سرطانی را کم کند.
• سلامت قلب: افزایش کلسترول خوب (HDL) و کاهش تری‌گلیسیرید.
• کمک به درمان صرع: سال‌هاست که به‌عنوان درمان مکمل در بیماران صرعی استفاده می‌شود.
• کنترل دیابت: کاهش قند خون و بهبود مقاومت به انسولین.
• بهبود مشکلات عصبی: مانند آلزایمر، پارکینسون و اختلالات خواب.
• کاهش آکنه: کم شدن کربوهیدرات و انسولین به کاهش جوش کمک می‌کند.
• بهبود عملکرد ورزشی: مفید برای ورزشکاران استقامتی مانند دوندگان و دوچرخه‌سواران.

مضرات رژیم کتوژنیک

• بوی بد دهان: ناشی از تولید کتون‌ها.
• یبوست یا اسهال: مشکلات شایع گوارشی در این رژیم.
• خستگی و بی‌خوابی: به دلیل کمبود کربوهیدرات.
• ریزش مو: به علت محدودیت شدید برخی مواد غذایی.
• سنگ کلیه و کیسه صفرا: در برخی افراد محتمل است.
• تپش قلب و گرفتگی عضلات: به دلیل تغییرات الکترولیتی و کم‌آبی بدن.
• کاهش عملکرد ورزشی: به‌ویژه در ورزش‌های سرعتی و قدرتی.

چه کسانی نباید رژیم کتو بگیرند؟

افراد مبتلا به بیماری‌های تیروئید، پانکراس، کبد یا کیسه صفرا، زنان باردار و شیرده، و بیماران دیابتی یا فشار خون بالا باید از این رژیم پرهیز کنند یا زیر نظر پزشک آن را اجرا نمایند.

نتیجه‌گیری

رژیم کتوژنیک می‌تواند فواید زیادی در زمینه کاهش وزن و درمان برخی بیماری‌ها داشته باشد، اما عوارض و محدودیت‌های قابل توجهی نیز دارد. پیش از شروع این رژیم حتما باید با متخصص تغذیه یا پزشک مشورت کنید.

منابع

• Paoli A, Rubini A, Volek JS, Grimaldi KA. Beyond weight loss: a review of the therapeutic uses of very-low-carbohydrate (ketogenic) diets. Eur J Clin Nutr. 2013.
• Gupta L, Khandelwal D, Kalra S, Gupta P, Dutta D, Aggarwal S. Ketogenic diet in endocrine disorders. J Postgrad Med. 2017.
• Healthline
• Doctoreto